De Spaanse keuken is een heerlijke mix van verschillende ingrediënten, smaken en unieke aroma’s geïnspireerd door tradities en culturele invloeden uit het hele Middellandse Zeegebied. Naast de wereldberoemde iconische gerechten zoals paella, tortilla en gazpacho, heeft de Spaanse keuken zoveel meer te bieden.

Om Spanje en zijn culinaire geschiedenis beter te leren begrijpen, volgen hier enkele intrigerende en interessante feiten over de Spaanse keuken en boeiende Spaanse eetweetjes die je smaakpapillen zullen prikkelen.

Laat je volledig inspireren door deze feiten over Spaans eten om dit fantastische land en zijn culinaire lekkernijen te ontdekken.

tortilla de patatas of spaanse tortilla met ui en aardappelen

Sommige links op deze pagina kunnen affiliate links zijn, wat betekent dat we een kleine commissie kunnen verdienen op bepaalde aankopen via deze links, zonder extra kosten voor u. Voor meer informatie, zie onze Disclosure

De Spaanse keuken maakt deel uit van het Mediterrane dieet

Het mediterrane dieet is gebaseerd op traditionele eetgewoonten, producten en manieren van koken uit de landen rond de Middellandse Zee, vandaar de naam. Het werd in 2013 opgenomen in de lijst van immaterieel erfgoed van de mensheid van UNESCO en wordt door gezondheidsdeskundigen erkend om zijn positieve invloed op de gezondheid en het welzijn.

Zowel de Spaanse levensstijl als de Spaanse keuken zijn gebaseerd op het mediterrane dieet.

etenstijden in Spanje verschillen van die in de meeste andere landen

Eten en maaltijden zijn erg belangrijk in Spanje en vormen een cruciaal aspect van het dagelijks leven. Wanneer je op vakantie gaat in Spanje en meer wilt weten over de Spaanse eetcultuur, is het begrijpen van deze eetmomenten belangrijk, vooral omdat ze zo verschillen van die in veel andere landen ter wereld. Inzicht in deze eetgewoonten helpt je niet alleen om je dag te plannen tijdens je vakantie, maar ook om je beter te integreren in het Spaanse dagelijks leven en de culinaire tradities.

  • Ontbijt – Desayuno: Meestal licht en eenvoudig en bestaat vaak slechts uit een koffie met een gebakje, koekje, toast of kleine sandwich. Meestal tussen 7:00 en 9:00 uur.
  • Tussendoortje – Almuerzo: Een lichte snack zoals een broodje, koffiekoek, tortilla de patatas of fruit rond 11:00 uur.
  • Lunch – Comida: De belangrijkste maaltijd van de dag wordt meestal gegeten tussen 13:30 en 16:00 uur. Indien mogelijk bestaat de lunch uit een warme maaltijd met drie gangen, bestaande uit een voorgerecht, hoofdgerecht en een klein dessert.
  • Tussendoortje – Merienda: Een late namiddagsnack die wordt gegeten tussen 18:00 en 20:00 uur, afhankelijk van het seizoen (later in de warmere maanden). Dit kan een koekje, fruit of een klein broodje zijn om het gat tussen de lunch en het diner te overbruggen.
  • Avondeten – Cena: Afhankelijk van waar in Spanje en het seizoen wordt het avondeten vanaf 21:30 uur gegeten. In het zuiden van Spanje en tijdens de zomermaanden is dit soms pas vanaf 23:00 uur. Het diner is meestal een lichte maaltijd zoals een salade, tortilla, soep, vis of allerlei kleinere tapas of raciones.

In zeer toeristische plaatsen hebben restaurants zich echter aangepast en dus is het natuurlijk ook mogelijk om op andere tijden te eten.

Menú del día is zeer populair voor de lunch

De meeste mensen die Spanje bezoeken willen natuurlijk de wereldberoemde tapas eten. Maar wist je dat er een meer betaalbare en ook zeer authentieke lunchmaaltijd bestaat? De menú del día of het dagmenu.

Het lijkt niet echt bijzonder, maar het idee achter dit ‘dagmenu’ vindt zijn oorsprong in het midden van de 20e eeuw toen de Spaanse regering verplichtte dat restaurants een betaalbare maaltijd tegen een vaste prijs moesten aanbieden om ervoor te zorgen dat arbeiders toegang hadden tot een evenwichtige maaltijd.

Het menu bestaat meestal uit 3 gangen; een voorgerecht, hoofdgerecht en een dessert, maar ook brood en een drankje zijn vaak in de prijs inbegrepen. De prijzen liggen gemiddeld tussen de 12€ en 17€ voor een 3 gangen menu door de week, drank is niet altijd inbegrepen. De prijzen voor een dagmenu tijdens het weekend zijn vaak hoger.

Het menu biedt een scala aan regionale Spaanse gerechten, inclusief allerlei traditionele Spaanse gerechten zoals gazpacho, paella, vlees, vis, zeevruchten en nog veel meer.

Het oudste restaurant ter wereld ligt in Madrid

sobrino de botin oudste restaurant in de wereld in madrid
Sobrino de Botín in Madrid

Het restaurant El Sobrino de Botín, gelegen in het stadscentrum van Madrid, is door het Guinness Book of World Records erkent als het oudste continu opererende restaurant ter wereld. El Botín werd in 1725 geopend en serveert traditionele Spaanse gerechten uit de regio.

Deze culturele bezienswaardigheid in Madrid trekt zowel internationale bezoekers als lokale bewoners aan die op zoek zijn naar authentieke gerechten uit de Castiliaanse keuken. Ze zijn beroemd om gerechten zoals cochinillo asado (speenvarken) en cordero asado (geroosterd lam), die beide worden bereid in een traditionele houtgestookte kleioven.

Sherry wijn kan enkele geproduceerd worden in Spanje

glas met sherry wijn op een blauwe tafel
Sherry

Sherry is een Spaanse versterkte wijn die uitsluitend wordt geproduceerd in de regio Jerez in Andalusië, in de zogenaamde Sherry Driehoek. Deze regio ligt in een driehoek tussen de steden Jerez de la Frontera, Sanlúcar de Barrameda en El Puerto de Santa María.

Sherry heeft een lange geschiedenis in Spanje en wordt geproduceerd met behulp van het Solera-systeem, een unieke methode van rijping en mengen van wijnen waarbij jongere wijnen geleidelijk worden gemengd met oudere om een hoogwaardige blend te garanderen.

Sherryazijn is een belangrijk ingrediënt in de Spaanse keuken

Sherryazijn wordt gemaakt van sherrywijn, waarbij deze laatste wordt gefermenteerd en gerijpt in eikenhouten vaten met een soortgelijk Solera-systeem om sherryazijn zijn rijke en complexe smaak te geven.

Het is een belangrijk ingrediënt in de Spaanse keuken vanwege zijn unieke smaakprofiel en omdat sherryazijn diepte en verfijning toevoegt aan Spaanse gerechten zoals gazpacho soep, salmorejo, escalivada en vele andere.

Spanje is de grootste producent van olijfolie ter wereld

3 flessen olijfolie extra vierge gemaakt in tabernas woestijn in Spanje
Extra Vierge Olijfolie van de Tabarnas woestijn dichtbij Almeria

Spanje is ’s werelds grootste producent van olijfolie, goed voor bijna 40% van de totale wereldproductie. Ongeveer 75% van de Spaanse olijfolie komt uit de regio Andalusië in het zuiden. Spaanse olijfolie wordt erkend door kwaliteitszegels die bekend staan als ‘denominación de origen’, die de kwaliteit en smaak van olie uit specifieke regio’s certificeert.

Olijfolie speelt een essentiële rol in de Spaanse keuken en cultuur. Het is diep geïntegreerd in het dagelijkse koken in Spaanse huishoudens. Veel gerechten zijn afhankelijk van olijfolie als belangrijkste ingrediënt, zoals tortilla española, pan con tomate, alioli en gazpacho.

Tapas zijn een culinaire traditie in Spanje

tapas in a bar in San Sebastian Spanje
Tapas in een bar in San Sebastian, Spanje

Spaanse tapas zijn zonder twijfel een van de meest iconische culinaire tradities van Spanje. Maar wat zijn tapas?

Tapas zijn kleine porties eten die geserveerd worden samen met een drankje en die vaak gratis aangeboden worden (de tapa is gratis, niet de drank). Deze tapas kunnen kleine hapjes of snacks zijn, zoals plakjes chorizo, kaas, wat olijven, maar ook patatas bravas, een stukje tortilla of iets gelijkaardigs.

Het woord is afgeleid van het werkwoord ’tapear’, wat ‘bedekken’ betekent. Deze kleine bordjes met Spaanse tapas werden oorspronkelijk gebruikt om glazen af te dekken om het drankje te beschermen tegen insecten. Vandaag de dag zijn Spaanse tapas een integraal onderdeel van de culinaire cultuur van het land.

De Spaanse keuken is heel regionaal

Characterised by regional culinary traditions and influenced by geography, history, climate and cultural diversity, Spanish cuisine is highly regional in both the actual dishes and styles of cooking.

Various common ingredients are found across the whole country such as garlic, olive oil, parsley, tomatoes, peppers and all kinds of seafood, but it is the regional influence of local products and traditions that creates a specific dish.

De Spaanse keuken wordt gekenmerkt door regionale culinaire tradities en is beïnvloed door geografie, geschiedenis, klimaat en culturele diversiteit. De keuken is zeer regionaal, zowel wat betreft de gerechten als de kookstijl.

Er zijn veel ingrediënten die in de meeste gerechten worden gebruikt, zoals knoflook, olijfolie, peterselie, tomaten, paprika’s, verschillende soorten zeevruchten en vlees. Maar het is de regionale invloed van lokale producten en tradities die een specifiek gerecht creëert.

Churros worden gegeten als ontbijt

churros in een papieren zak
Churros

In Spanje worden churros niet alleen geserveerd als dessert of middagsnack, maar vaak ook als ontbijt. Ze worden meestal geserveerd met een dikke, warme chocoladedrank die als dipsaus voor de churro kan worden gebruikt.

Churros zijn een populaire streetfood en worden vaak genoten in de ochtend na een lange nacht uitgaan.

Spaanse saffraan is belangrijk

Saffraan is een van de duurste en meest schaarse specerijen ter wereld. De saffraandraadjes worden met de hand geplukt uit de oranjerode stigma’s van de krokus bloem, meer bepaald de Crocus Sativus of saffraankrokus.

Meer dan een eeuw geleden was Spanje de grootste saffraanproducent ter wereld. Echter, de productie is drastisch afgenomen en tegenwoordig is Spanje de vierde grootste producent van saffraan. Op dit moment is Iran de grootste producent met ongeveer 85% van de wereldproductie.

Het grootste deel van de saffraan wordt geoogst in de regio Castilla-La Mancha in centraal Spanje. Vanwege de optimale groeiomstandigheden, traditionele teeltmethoden en strikte kwaliteitscontrole wordt de saffraan uit Spanje beschouwd als hoge en eersteklas kwaliteit.

Spaanse saffraan is een belangrijke specerij in de Spaanse keuken en wordt gebruikt in iconische gerechten zoals onder meer paella, fideuà, crema catalana en arroz negro.

Een Spaanse tortilla is een omelet

Een Spaanse omelet wordt een tortilla de patatas, tortilla española, of gewoon Spaanse tortilla genoemd. Het is een van de meest iconische en beroemde gerechten van Spanje. Maar verwar de naam niet met de bekende Mexicaanse tortilla, want het zijn compleet verschillende gerechten.

Een Spaanse tortilla is een klassiek Spaans gerecht gemaakt met eieren, aardappelen, olijfolie en optioneel uien.

Wil je zelf een Spaanse tortilla maken? Hier vind je het recept.

grijs bord met een spaanse tortilla de patatas of spaanse omelet in taartpunten gesneden
Spaanse tortilla de patatas…met ui

De Spaanse tortilla zorgt voor verhitte discussies

De vraag als een authentieke Spaanse tortilla uien bevat of niet is mogelijk mogelijk het langslopende culinaire debat in de Spaanse keuken. Op dit moment is er nog steeds geen conclusie in dit debat, dus de keuze om een Spaanse omelet met of zonder uien te eten is volledig aan jou.

Spanje introduceerde chocolade in Europa

Spanje was het eerste land dat chocolade in Europa introduceerde. Het werd vanuit de ‘Nieuwe Wereld’ naar Spanje gebracht door de vroege ontdekkingsreizigers aan het einde van de 16e eeuw.

Aanvankelijk werd het geconsumeerd als een chocoladedrank, maar omdat de chocolade nogal bitter was werd er door Spaanse monniken suiker, vanille en kruiden aan toegevoegd waardoor de chocoladedrank enorm populair werd en verder verspreid in Europa.

Vandaag de dag wordt Villajoyosa in de regio Costa Blanca beschouwd als de chocoladehoofdstad van Spanje. In het stadje vind je namelijk drie onafhankelijke chocoladefabrieken. Een van de fabrieken in Villajoyosa is het bekende merk Valor. Aan de fabriek van Valor ligt een klein chocolade museum dat zeker een bezoek waard is.

Meer informatie over een bezoek aan Villajoyosa is hier te vinden.

chocolade museum in valor Villajoyosa binnen in het museum
In het museum van Valor Chocolate in Villajoyosa

De eerste machinaal gemaakte chocolade werd geproduceerd in Barcelona

In 1780 werd in Barcelona de eerste chocolademachine in gebruik genomen, waarna chocolade een belangrijke rol speelde in de handel en economie van Barcelona.

Als je Barcelona bezoekt, mag je een bezoek aan het Chocolade- en Nougatmuseum niet overslaan. De toegang tot dit museum maakt ook deel uit van de Barcelona Museum Kaart pas.

Of bezoek het Casa Amattler of Amattler huis museum in Barcelona, die eind 18e eeuw de eerste maker van chocoladeproducten was.

Paella komt uit Valencia

paella in een paella pan met groenten, zeevruchten en chorizo worstjes
Kleurrijke Paella

Een van de bekendste Spaanse gerechten is zonder twijfel Paella, vaak beschouwd als het nationale gerecht van Spanje. Het is inderdaad het nationale gerecht van Valencia, de geboorteplaats van paella.

Paella is ontstaan als een bescheiden gerecht op het platteland in de buurt van Valencia, waar boeren samenkwamen voor de lunch en rijst kookten in een grote pan boven een open vuur. Ze voegden groenten en slakken aan de rijst toe, en bij speciale gelegenheden konijn en kip.

De naam van het gerecht, paella, is afgeleid van de naam van de brede ondiepe pan, paellera, die wordt gebruikt om het rijstgerecht in te koken.

Koude soepen zijn traditioneel in Spanje

Het eten van koude soepen tijdens de warmere maanden is zeer gebruikelijk in Spanje. Het hete klimaat van het land, vooral in de zuidelijke regio’s zoals Andalusië, maakt verfrissende gerechten populair om van een voedzame maaltijd te genieten zonder de noodzaak om warm eten te koken tijdens de zomer.

koude soep salmorejo met garnering
Salmorejo wordt traditioneel koud geserveerd met Spaanse ham en hardgekookt ei

Het zal dan ook geen verrassing zijn dat de populairdere koude soepen allemaal hun oorsprong vinden in Andalusië. Salmorejo, een koude tomatensoep komt oorspronkelijk uit Córdoba. Ajoblanco, een koude amandelsoep komt uit Malaga en Granada. De bekende Spaanse Gazpacho, koude groentesoep, komt ook uit Andalusië. Deze soepen zijn allemaal heerlijk en het beste eraan is dat je ze niet hoeft te koken.

De consumptie van vlees is hoog in Spanje

Spanje heeft de hoogste vleesconsumptie per capita in Europa en staat in de top 10 van de wereld. De reden hiervoor is dat vleesconsumptie sterk verankerd is in de culturele tradities en het culinaire erfgoed van het land. Denk maar aan gerechten en ingrediënten als jamón, chorizo, cocido Madrileño, rabo de toro en cochinillo asado die een centrale rol spelen in de Spaanse keuken.

Gunstige landbouwomstandigheden en een robuuste veehouderij maken vlees zowel toegankelijk als betaalbaar. Bovendien is Spanje een belangrijke producent en exporteur van vlees en dan vooral varkensvlees. De vleesindustrie is dus zowel voor binnenlandse consumptie als voor internationale handel.

Jamón Ibérico is de duurste ham ter wereld

iberico hammen in een winkel op een rij
Jamón Iberico hammen te koop

Spanje staat bekend om zijn gedroogde hammen, die al vele eeuwen een hoofdbestanddeel zijn in de Spaanse keuken. Er zijn twee hoofdtypen gedroogde ham: Jamón Serrano en Jamón Ibérico (Jamón betekent ham in het Spaans). Het grootste verschil tussen de twee is het varkensras dat voor de ham wordt gebruikt.

Jamón Ibérico de bellota, ook bekend als Pata Negra (wat zwarte poot of zwarte hoef betekent), komt van speciale varkensrassen met unieke genetica die voornamelijk worden gevoed met eikels tijdens het montanera-seizoen (tussen oktober en februari). Het rijpings- en droogproces is nauwgezet en duurt doorgaans minstens 3 jaar.

De smaak wordt gekenmerkt door zoete, zoute en nootachtige tonen, waardoor het buitengewoon heerlijk is. De prijs weerspiegelt de kwaliteit en wordt beschouwd als gerechtvaardigd.

Spanje heeft een ruime selectie vis en zeevruchten

Niet alleen biedt Spanje een uitgebreide selectie aan vlees, maar het land heeft ook een breed scala aan vis en zeevruchten, vooral rond de kustgebieden van de Atlantische Oceaan, de Middellandse Zee en de Golf van Biskaje. Het is de grote variatie in zeetemperaturen rond de Spaanse kust die zorgt voor de diversiteit aan zeevruchten.

Samen met (varkens)vlees vormen zeevruchten ook een integraal onderdeel van de Spaanse keuken, met traditionele gerechten zoals pulpo a la gallega, gambas al ajillo en paella met zeevruchten.

Percebes zijn een dure delicatesse

bord met percebes of eendenmosselen met citroenen op ijs
Bord met Percebes of eendenmosselen

Percebes, of eendenmosselen, behoren tot de duurste en zeldzaamste zeevruchten in Spanje. Ze groeien op rotsachtige kusten in Galicië die worden geteisterd door sterke golven, waardoor ze heel moeilijk te oogsten zijn. Het is erg gevaarlijk voor de vissers die ze verzamelen, omdat de woeste golven continu op de rotsen beuken. Ze zijn zeldzaam vanwege strenge oogstregels, terwijl hun unieke smaak ze erg populair maakt en daardoor de prijs sterk doet stijgen.

Spanje staat op de 5de plaats van restaurants met Michelin sterren

Spanje staat bekend om zijn hoogwaardige keuken met sterke regionale diversiteit, een rijk cultureel erfgoed en invloeden uit de Mediterrane keuken. Spaanse chefs worden dan ook erkend vanwege hun innovatieve benaderingen, terwijl ze tegelijkertijd traditionele kookmethoden en ingrediënten behouden.

Met maar liefst 269 Michelinsterrenrestaurants in 2024 staat Spanje op de 5e plaats ter wereld, na Frankrijk, Japan, Italië en Duitsland. Dit toont aan dat de Michelin Gids de vaardigheden en creativiteit van restaurants in Spanje erkent.

Eet tradities tijdens feestdagen

Being a country filled with culture and traditions, many dishes are tied to specific celebrations reflecting the country’s history and regional diversity. Some examples are:

Omdat Spanje een land vol cultuur en tradities is, zijn veel gerechten verbonden aan specifieke feesten die de geschiedenis en regionale diversiteit van het land weerspiegelen. Enkele voorbeelden zijn:

  • Kerstmis: Tijdens de kerst worden turrón, snoep op basis van nougat gemaakt met amandelen en polverones, kruimelige amandelkoekjes veel gegeten.
  • Oudjaar: 12 druiven worden gegeten tijdens de laatste 12 seconden van het jaar (1 druif per klokslag) wat geluk zou brengen in het nieuwe jaar. Ook worden schaal- en schelpdieren doorgaans gegeten samen met de familie op Oudejaarsavond.
  • Driekoningen (6 januari): Roscón de Reyes is een ringvormige cake versierd met gekonfijt fruit.
  • Pasen (Semana Santa): Torrijas, vergelijkbaar met wentelteefjes. Bacalao of gezouten kabeljauw gerechten worden gegeten wanneer de consumptie van vlees traditioneel vermeden wordt.
dozen met polvorones voor kerstmis
Polvorones worden traditioneel verkocht tijdens de kerstperiode
Delen